منوی اصلی

قهوه کپسولی : جایگاهی ویژه در جهنم

نویسنده مهمان ~ پویان شیوا

در کتاب «بلوباتل کرفت آو کافی» جیمز فریمن – موسس و صاحب بلوباتل کافی – و نویسندگان همکارش بخشی را به قهوه‌های کپسولی اختصاص داده‌اند (صفحه‌ی ۱۰۶). بلوباتل شرکت مشهور قهوه‌بودهی‌ست [روستری قهوه] که تجارتش را از دفتر اصلیش در اوکلند کالیفرنیا اداره می‌کند. شهرتِ بلوباتل بین دوستداران قهوه‌ی دست‌ساز در نوشتن و تهیه‌ی راهنماهای اختصاصی و گاه پیچیده‌ی دم‌کردنِ قهوه و بودادنِ قهوه‌های تک‌-خاستگاهی‌ست [Single Origin]. با عذرخواهی از دوستان فراوانی که قهوه‌ی کپسولی می‌نوشند و لذت می‌برند، دیدگاهِ فریمن و همکاران را بخوانید—هرچند ممکن‌ست با آن موافق نباشید!

بلو باتل

جیمز فریمن موسس بلو باتل کافی

همان‌طور که در جای دیگری هم اشاره کرده‌ام، مزه سلیقه‌ای‌ست. این‌که آدم‌های مختلف ترجیح‌های مختلفی در مورد قهوه دارند، نه تنها ممکن بلکه محتمل است. آدم‌های منطقی می‌توانند در مورد خیلی چیزها – از جمله قهوه – اختلاف‌نظر داشته باشند. ولی می‌خواهم این‌جا نظری روشن و نامنعطف بدهم که سلیقه‌بردار نیست: قهوه‌ی کپسولی بد و غلط است – بد است به این خاطر که غیرممکن است بتوان با استفاده از قهوه‌دم‌کن‌های کپسولی نوشیدنی‌ای خوشمزه ساخت و غلط است چون مردم را ترغیب می‌کند به خریدن محصولی که [به‌طور] صنعتی تولید اما پشتِ نقابِ دست‌ساز قایم شده – محصولی که تقریبا هفتاد درصدش ضایعات است.

بگذارید نخست نگاهی بیندازیم به بو دادن قهوه برای قهوه‌ی کپسولی. کارگاه‌های طراز نخست قهوه‌بودهی به شما می‌گویند که چه نوع قهوه‌ای در بسته‌ای که دارید می‌خرید هست. اگر آن‌چه می‌خرید مخلوطی از چند قهوه است، باز هم به شما می‌گویند کدام قهوه‌ها را قاطی کرده‌اند و اگر قهوه‌ای که می‌فروشند تک-خاستگاهی‌ست، اطلاعاتی که به شما می‌دهند بسیار بیشتر از صرفا «کشور خاستگاه» است. کارگاه‌های خوب قهوه‌بودهی به شما می‌گویند که قهوه کجا بو داده شده و تاریخ بو دادنِ قهوه را روی بسته می‌نویسند و تنها به «تا فلان تاریخ خوب است مصرف کنید» بسنده نمی‌کنند. وقتی قهوه‌ی کپسولی می‌خرید، هیچ‌کدام از این جزئیات را نمی‌دانید. اطلاعات صوری در مورد کشور خاستگاه، هرچند استثنا، روی بعضی کپسول‌ها هست. شمای مصرف‌کننده اما نمی‌دانید کِی یا کجا قهوه بو داده شده یا حتا کِی آسیاب شده است.

مارک‌های قهوه‌ی کپسولی مثل کی-کاپ (K-Cup) و نسپرسو زبان و نمادهای خاص‌بودن را استفاده می‌کنند بدون این‌که هنر و خوشمزگی لازمه‌ی اختصاصی‌بودنی که ادعایش را می‌کنند داشته باشند. هر کی-کاپ هشت گرم و هر کپسول نسپرسو حدود پنج و نیم گرم قهوه دارند. هشت گرم قهوه برای ۳۳۵ سی‌سی نوشیدنی معادل نسبتِ دم‌کردنِ چهل و چهار به یک است! به این معادله، زمان استخراجی کمتر از شصت ثانیه و دمای دم‌کنی و همین‌طور الگوی استخراجی کاملا خارج از کنترل‌تان را بیفزایید تا به این نتیجه‌ی موکد و قطعی در موردِ دم‌کردنِ قهوه‌ی کپسولی برسید که: خوشمزگی محال است.

نیز ببینید ~ کی‌کاپ را بکش پیش از آن‌که سیاره‌مان را نابود کند.

بعضی استدلال می‌کنند که استفاده از کی‌-کاپ صرفه‌جویانه‌تر از دم‌کردنِ یک قوری قهوه است؛ چراکه در این روش تنها آن‌چه را می‌نوشید درست می‌کنید – و نه بیشتر. ولی برای هر ۴۵۵ گرم (یک پوند) قهوه‌ی خریداری‌شده تقریبا ۸۳ کپسول آلومینیومی نسپرسو یا ۵۷ کپسول پلاستیکی کی-کاپ تلف می‌شود. هر کپسول خالی تقریبا دوسوم وزن قهوه‌ است که در نتیجه ۲۸۵ گرم ضایعات به ازای ۴۵۵ گرم قهوه‌ی دم‌شده تولید می‌شود. این را مقایسه کنید با خریدن قهوه از کارگاه قهوه‌بودهی‌ای که رفتار اجتماعی و زیست‌محیطی‌اش مسوولانه‌ست: قهوه را در بسته‌بندی قابل بازیافت یا زیست‌فروسا می‌فروشد و به کشاورز بسیار بیشتر از بهای قهوه-کالایی که کارخانه‌های کپسول‌ساز می‌پردازند پول می‌دهد.

بنابراین اغواگری قهوه‌ی کپسولی مبتنی‌ست بر راحتی، پاکیزگی و مبرا بودن از کثافت‌کاری، جعلِ هوس با ساختن بوتیک‌های جذاب برای لذت‌بردن از قهوه‌ی کپسولی افتضاح، یا تبلیغ‌های زیبا برای انداختن این آرزو در سرِ ما که در بوتیک‌های زیبا می‌توانیم از قهوه‌ی کپسولی افتضاح لذت ببریم. در واقع تولیدکنندگان قهوه‌ی کپسولی به ما چیزی می‌گویند که می‌دانیم حقیقت ندارد: این‌که می‌توانید چیزی عالی داشته باشید بدون این‌که برایش زحمت کشیده باشید، این‌که هنر دست‌ساز به فشارِ دکمه‌ای حاصل می‌شود، و این‌که تکه پلاستیکِ صیقلی روی کابینت آن‌قدر خوب است که می‌تواند جایگزینِ تجربه‌ی گران‌قدر جمع‌شدن با دوستان در کافه‌ای که قهوه‌ی واقعا دست‌ساز دم می‌کند شود.


آموزش قهوه و باریستا

, , , , , , , , , ,

2 کامنت برای قهوه کپسولی : جایگاهی ویژه در جهنم

  1. سروش نفیسی ۴ شهریور ۱۳۹۳ ‎در ۲۲:۵۶ #

    اطلاعات بسیار خوبی را از نظر تکنیکی و فنی در این مطلب بازگو کرده اید. با قهوه های کپسولی از همان ابتدا که وارد بازار شدند آشنا شدم و تقریبا تمامی طعم های آن را چشیدم! کاش این کار را نکرده بودم و این مطلب شما را خوانده بودم! با آنها به هیچ وجه خو نگرفتم با هیچ طعم و دستگاهی! دوست دارم وارد قهوه خانه ای بشوم که با عطر بوی قهوه قبل از سرو در فضای آن محل به رویاهایم بپردازم و بعد هم با سفارشی که از روی حس و حالم به کافه چی میدهم صبر کنم تا قهوه را برایم آسیاب کند و با بوی آن آمادگی نوشیدن سفارش روزم را داشته باشم ….

پاسخ دهید